Η ολοκληρωμένη χωρική ανάπτυξη στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής 2014-2020

Abstract

Η ανάγκη για καλύτερη κατανόηση και ενσωμάτωση των χωρικών πτυχών στον σχεδιασμό των ευρωπαϊκών πολιτικών αναδεικνύεται διαχρονικά. Ιδιαίτερα μετά την αναγνώριση, στη Συνθήκη της ΕΕ, της εδαφικής συνοχής ως του τρίτου στόχου της Πολιτικής Συνοχής, η ανάγκη αυτή εντείνεται. Ένα από τα αποτελέσματα της μεταρρύθμισης της Πολιτικής Συνοχής κατά την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 υπήρξε η πρόβλεψη και ενθάρρυνση της χρήσης της ολοκληρωμένης και τοποκεντρικής προσέγγισης, και παράλληλα η προώθηση της εδαφικής διακυβέρνησης, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των πολιτικών. Η παρούσα εργασία διερευνά τον βαθμό ενσωμάτωσης της χωρικής διάστασης στην Πολιτική Συνοχής στην Ελλάδα κατά την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 και επιδιώκει την αξιολόγηση του τρόπου και του βαθμού υιοθέτησης της τοποκεντρικής προσέγγισης στο πλαίσιο της πολιτικής Ολοκληρωμένης Χωρικής Ανάπτυξης. Η εργασία βασίζεται μεθοδολογικά σε ποιοτική προσέγγιση, με βασικό στοιχείο τη συγκριτική ανάλυση των βασικών κειμένων πολιτικής για τη διαμόρφωση και την εφαρμογή της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ για την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 στην Ελλάδα, αξιοποιώντας μεθόδους ποιοτικής ανάλυσης περιγεγραμμένες στη σχετική βιβλιογραφία. Στα συμπεράσματα αξιολογούνται η εδαφική διάσταση της Πολιτικής Συνοχής και ο βαθμός προσαρμογής του αναπτυξιακού σχεδιασμού της Ελλάδας στην αλλαγή της σχεδιαστικής αντίληψης, και προκύπτουν σχετικές κατευθύνσεις βελτίωσης της προσέγγισης για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027.Η ανάγκη για καλύτερη κατανόηση και ενσωμάτωση των χωρικών πτυχών στον σχεδιασμό των ευρωπαϊκών πολιτικών αναδεικνύεται διαχρονικά. Ιδιαίτερα μετά την αναγνώριση, στη Συνθήκη της ΕΕ, της εδαφικής συνοχής ως του τρίτου στόχου της Πολιτικής Συνοχής, η ανάγκη αυτή εντείνεται. Ένα από τα αποτελέσματα της μεταρρύθμισης της Πολιτικής Συνοχής κατά την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 υπήρξε η πρόβλεψη και ενθάρρυνση της χρήσης της ολοκληρωμένης και τοποκεντρικής προσέγγισης, και παράλληλα η προώθηση της εδαφικής διακυβέρνησης, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των πολιτικών. Η παρούσα εργασία διερευνά τον βαθμό ενσωμάτωσης της χωρικής διάστασης στην Πολιτική Συνοχής στην Ελλάδα κατά την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 και επιδιώκει την αξιολόγηση του τρόπου και του βαθμού υιοθέτησης της τοποκεντρικής προσέγγισης στο πλαίσιο της πολιτικής Ολοκληρωμένης Χωρικής Ανάπτυξης. Η εργασία βασίζεται μεθοδολογικά σε ποιοτική προσέγγιση, με βασικό στοιχείο τη συγκριτική ανάλυση των βασικών κειμένων πολιτικής για τη διαμόρφωση και την εφαρμογή της Πολιτικής Συνοχής της ΕΕ για την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020 στην Ελλάδα, αξιοποιώντας μεθόδους ποιοτικής ανάλυσης περιγεγραμμένες στη σχετική βιβλιογραφία. Στα συμπεράσματα αξιολογούνται η εδαφική διάσταση της Πολιτικής Συνοχής και ο βαθμός προσαρμογής του αναπτυξιακού σχεδιασμού της Ελλάδας στην αλλαγή της σχεδιαστικής αντίληψης, και προκύπτουν σχετικές κατευθύνσεις βελτίωσης της προσέγγισης για την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027.